Đồng franc Tây Phi liệu có dễ bị xoá bỏ ?

Đồng franc Tây Phi liệu có dễ bị xoá bỏ ?

10/05/2021 0 Nguyễn Hiếu 412
5 phút, 21 giây để đọc.

Theo các cuộc đàm phán trước đó, lãnh đạo các quốc gia Tây Phi là thành viên của ECOWAS đã thống nhất đặt tên cho đồng tiền chung mới là đồng Eco. Đây sẽ là đồng tiền mới thay thế cho đồng franc Tây Phi đang lưu hành trước đó.

Việc thay đổi tiền tệ quốc gia lần này là mốc đánh dấu gần 75 năm sử dụng đồng franc của các nước Tây Phi. Vốn, đồng franc Tây Phi được tạo ra và sử dụng từ thời thực dân Pháp đô hộ các quốc gia này. Ý định loại bỏ đồng franc này là nhằm gạt bỏ những chỉ trích trước đó. Theo đó, các quốc gia châu Phi này tuy giành được độc lập từ hơn 50 năm qua nhưng vẫn phải phụ thuộc vào sự bảo hộ tiền tệ của Pháp.

Đồng Eco mới này sẽ được dựa theo cơ chế tỷ giá hối đoái một cách linh hoạt. Hơn nữa, chính sách tiền tệ mới sẽ chú trọng vào mục tiêu bình ổn lạm phát. Các nhà lãnh đạo Tây Phi cam kết sẽ theo đuổi những cải cách phù hợp và tân tiến nhất. Tuy nhiên, đây chắc chắn sẽ là một tiến trình dài hơi và đầy thử thách. Liệu các quốc gia này có thể thay thế được đồng franc Tây Phi ?

Những thách thức khi đồng franc Tây Phi được thay thế

Những thách thức khi đồng franc Tây Phi được thay thế

Giới quan sát nhận định việc cải cách đồng franc CFA Tây Phi; đồng tiền có tỷ giá hối đoái cố định neo với đồng euro và có lịch sử phức tạp, sẽ gặp rất nhiều thách thức.

Tám nước thuộc Liên minh Tiền tệ Tây Phi (WAMU) gồm Benin, Burkina Faso, Côte d’Ivoire, Guinea-Bissau, Mali, Niger, Senegal và Togo, đang sử dụng đồng CFA franc là những nước gửi 50% dự trữ ngoại hối tại Ngân hàng Trung ương Pháp để đảm bảo thanh toán bằng euro trong trường hợp quốc gia đó mất khả năng thanh toán các khoản nhập khẩu. Việc hợp tác tiền tệ với Pháp và neo tỷ giá cố định với đồng euro cung cấp một chỉ số quan trọng cho sự ổn định tài chính. Nhưng đây lại là vấn đề nhạy cảm về mặt chính trị ở các quốc gia châu Phi. Vốn các quốc gia này đã độc lập với Pháp sau gần sáu thập niên.

Trước đó, 15 thành viên của ECOWAS đã nhất trí đến năm 2020 đưa đồng tiền chung của khối này “eco” vào lưu thông. ECOWAS bao gồm 8 thành viên của WAMU nên “eco” sẽ thay thế đồng CFA franc tại các quốc gia đó. Mới đây, Tổng thống Benin, Patrice Talon, cho biết; các nước WAMU đã lên kế hoạch rút dự trữ ngoại hối khỏi Ngân hàng Trung ương Pháp.

Tỷ giá cố định của đồng franc Tây Phi so với đồng Euro liệu sẽ có lợi ?

Tỷ giá cố định của đồng franc Tây Phi so với đồng Euro liệu sẽ có lợi ?

Phát biểu với các đài truyền hình Pháp RFI và France 24; ông Talon cho hay: “Chúng tôi đều đồng ý, nhất trí rằng chúng tôi nên chấm dứt mô hình này”. Đồng thời ông nhấn mạnh đầy là “vấn đề về tâm lý”. Và, thực sự, đây không phải là vấn đề mang tính “kỹ thuật” của đồng CFA franc.

Ruben Nizard, nhà kinh tế của công ty bảo hiểm xuất khẩu Coface nhận định rằng; việc rút dự trữ ngoại hối (khỏi sự giám sát của Pháp) sẽ đặt câu hỏi về một trong những trụ cột của khu vực sử dụng đồng franc tại châu Phi (những nước châu Phi hợp tác tiền tệ với Pháp như một phần của hiệp ước thuộc địa); đó là khả năng bảo đảm chuyển đổi sang đồng euro.

Nếu bảo đảm này bị hủy bỏ, vấn đề mới sẽ liên quan đến tỷ giá hối đoái cố định của đồng CFA franc. Đồng này vốn ở mức 1 euro đổi 655,96 CFA france. Theo ông Nizard, việc neo tỷ giá cố định giúp giảm rủi ro về tỷ giá cho các nhà đầu tư và xuất khẩu. Đây vốn là một lợi ích lớn.

Nhưng những người chỉ trích đồng CFA franc lại tỏ ra phàn nàn. Théo đó, tỷ giá cố định của đồng tiền này với đồng euro khiến nền kinh tế của khu vực đồng CFA franc rơi vào tình trạng khó khăn. Các nước này bị “trói buộc” với chính sách tiền tệ của Khu vực đồng tiền chung châu Âu. Vốn không phù hợp với nhu cầu của họ.

Tây Phi có nên tự quản lý chính sách tiền tệ ?

Tây Phi có nên tự quản lý chính sách tiền tệ ?

Demba Moussa Dembele, nhà kinh tế người Senegal và giám đốc viện nghiên cứu Forum for African Alternatives cho biết; các ngân hàng trung ương châu Phi phải tuân theo các chính sách tiền tệ rất hạn chế (của Eurozone). Trong khi đó, ưu tiên của các nền kinh tế châu Phi không phải là cuộc chiến chống lạm phát. Họ cần đầu tư và việc làm.

Noel Magloire Ndoba, nhà kinh tế người Congo cũng đồng tình với quan điểm này. Ông cho rằng tại sao không ký gửi các khoản dự trữ ngoại hối này tại một ngân hàng trung ương châu Phi? Châu Phi phải tự nắm quyền quản lý ngân hàng trung ương và chính sách tiền tệ. Bên cạnh đó, các quốc gia Tây Phi có thể liên kết đồng CFA franc với một nhóm các đồng tiền phù hợp hơn với các nhà xuất khẩu của khu vực. Tiêu biểu như đồng euro, USD, NDT. Mục đích nhằm tương thích với các đối tác thương mại của châu Phi. Các đối tác đó có thể là châu Âu, Mỹ và Trung Quốc.

Dù vậy, hiện chưa rõ liệu tất cả các quốc gia WAMU có sẵn sàng với việc rút dự trữ ngoại hối khỏi Ngân hàng trung ương Pháp hay không. Với Côte d’Ivoire, quốc gia này đã từ chối bình luận. Nước này là nền kinh tế hàng đầu trong số 8 quốc gia sử dụng đồng CFA Tây Phi,.

Về phía Pháp, Bộ trưởng Tài chính Pháp Bruno le Maire cho biết ông sẽ đồng ý. Đó là việc nếu các quốc gia Tây Phi này muốn thực hiện cuộc cải cách đầy tham vọng này.

Nguồn: Vietnamplus.vn